ابو القاسم راز شيرازى
303
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
فضل ، در جميع بقاع « 7 » و صوامع « 8 » ملك و ملكوت ، بنىآدم و اجانين « 9 » و ملائكه را كه عباد اويند در ممالك و بلاد او بر سر خوان عبادت و بندگى خود دعوت فرموده تا آنكه ايشان را از فيض حضور مخاطبات و مناجات خود بهرهور و فايز گرداند ، نه آنكه در اظهار عظمت و جلالت و كبرياى خود محتاج باشد به عبوديّت ايشان چنانكه سلاطين دنيا به واسطهء احضار برايا « 10 » و رعايا و عساكر و امناء « 11 » و سلام و بار عامّ ، اظهار جلالت و سلطنت خود را مىنمايند ، و هرگاه طايفهاى از اهل مملكت سلاطين دنيا روگردان از سلطان شوند باعث خلل و قصور در سلطنت ايشان است ، و اگر اهل « سماوات سبع » « 12 » و ارضين « 13 » سبع از جنّ و انس و ملائكه كافر شوند به حق عزّ و جلّ ، ضررى و قصورى در مملكت حقّ تعالى راه نيابد ، بلكه هرگاه در هر ساعت ، ممالكى چون ممالك سماوات و ارض خلقت فرمايد « إلى ابدالآباد » « 14 » و تمام اهل اين ممالك كافر شوند ، قصورى در مملكت و جلالت او راه نيابد ، چه رسد به قصور و ضرر در سلطنت او :
--> ( 7 ) - جمع بقعه : قطعهاى از زمين ؛ اصطلاحا به مكان مسقّفى گفته مىشود كه مدفن كسى از مشاهير باشد يا براى انجام عبادت اختصاص يابد . ( 8 ) - جمع صومعه : به مكان مسقّف كوچكى گفته مىشود كه مكان عبادت باشد و آن غير از مسجد است : در روزگاران قديم زاهدان و اهل عبادت كه از خلق عزلت مىگزيدهاند براى خود در گوشهاى چنين مكانى را اختصاص مىدادهاند تا با فراغت كامل به عبادت بپردازند و در اين روزگار چنين اماكن با چنين خصوصيات بكلّى متروك است . ( 9 ) - جمع جنّ : موجودى كه از نظر دارا بودن قوّهء عاقله همچون آدميان بتصريح قرآن كريم موظّف و مكلّف به تكليفات و متابعت شرايع الهى است . ( 10 ) - جمع بريّه است يعنى مخلوق . ( 11 ) - امينان ؛ كسانى كه مورد اعتماد قرار مىگيرند . ( 12 ) - آسمانهاى هفتگانه ( 13 ) - جمع ارض : زمين ( 14 ) - تا بىنهايت بىنهايتها